Bemol to znak chromatyczny oznaczany symbolem ♭, który obniża wysokość dźwięku o pół tonu. W zapisie nutowym może wystąpić przy kluczu albo bezpośrednio przed nutą. Zmienia wtedy brzmienie dźwięku, a zwykle także jego nazwę.
Co to jest bemol?
Półton jest najmniejszą odległością między dwoma dźwiękami o różnej wysokości w tradycyjnym systemie muzycznym. Gdy przed nutą pojawia się bemol, dźwięk brzmi o pół tonu niżej. Przykładowo dźwięk c zmienia się w ces, a d w des.
W nazwach dźwięków najczęściej stosuje się końcówkę „-es” albo skróconą końcówkę „-s”. Wyjątkiem jest dźwięk h, który po obniżeniu nazywa się b, a nie „hes”. Bemol nie jest tym samym co krzyżyk. Krzyżyk podwyższa dźwięk o pół tonu, natomiast bemol go obniża.
Jak bemol działa w zapisie nutowym?
Znaczenie bemola zależy od jego położenia na pięciolinii. Wyróżnia się dwa podstawowe zastosowania:
- Bemol przykluczowy – znajduje się bezpośrednio przy kluczu i określa dźwięki obniżone w całym utworze, chyba że zapis muzyczny wprowadza zmianę, na przykład za pomocą kasownika.
- Bemol przygodny – stoi bezpośrednio przed konkretną nutą i obowiązuje od tego miejsca do końca danego taktu dla dźwięków zapisanych na tej samej wysokości.
Kasownik może unieważnić działanie bemola i przywrócić dźwięk do jego podstawowej postaci. W praktyce sposób odczytania znaku zależy więc nie tylko od jego kształtu, lecz także od miejsca, w którym został zapisany.
Jak zmieniają się nazwy dźwięków?
Poniższe zestawienie pokazuje podstawowe dźwięki oraz ich nazwy po obniżeniu o pół tonu:
| Dźwięk podstawowy | Bemol | Nazwa dźwięku |
|---|---|---|
| c | ♭ | ces |
| d | ♭ | des |
| e | ♭ | es |
| f | ♭ | fes |
| g | ♭ | ges |
| a | ♭ | as |
| h | ♭ | b |
